De meeste vrouwen hebben weleens gehoord van endometriose, maar weten niet precies wat het is. Endometriose is een aandoening die vaak veel pijnklachten veroorzaakt. Volgens een schatting heeft 1 op de 10 vrouwen endometriose. Veel vrouwen weten niet dat ze endometriose hebben.
Elke maand opnieuw bouwen hormonen het slijmvlies in de baarmoeder op. De eierstokken maken deze hormonen aan. Juist voor de menstruatie worden minder hormonen aangemaakt. Het opgebouwde slijmvlies wordt dan afgestoten, dit is de menstruatie.
Bij endometriose komt het slijmvlies ook voor op plaatsen buiten de baarmoeder en in de spierwand van de baarmoeder (adenomyosis). Het baarmoederslijmvlies dat zich bij endometriose buiten de baarmoeder bevindt, reageert ook op de hormoonveranderingen. Hierdoor ontstaan kleine bloedingen in de buikholte. Dit bloed stroomt niet – zoals het menstruatiebloed – via de schede weg.
Het kan bloedinkjes in de buikholte, pijnklachten en verklevingen veroorzaken. Ook kan endometriose er voor zorgen dat u moeilijker zwanger wordt. Bij endometriose zijn stukjes van het slijmvlies buiten de baarmoeder terechtgekomen.
Het is een chronische ziekte waarbij weefsel dat (enigszins) lijkt op baarmoederslijmvlies (endometrium) buiten de baarmoederholte voorkomt. Dit weefsel zit op het buikvlies en/of andere organen in de onderbuik. Het “groeit” daar, en zorgt voor een chronische ontsteking met een scala van klachten.
Hoe ontstaat endometriose?
Tijdens de menstruatie kan bloed in de buikholte terecht komen. Levende cellen uit het baarmoederslijmvlies kunnen zich dan buiten de baarmoeder nestelen, bijvoorbeeld aan het buikvlies of aan de blaas, dikke darm of eileiders. Deze plekjes ontwikkelen zich tot endometriosehaarden, die zich als baarmoederslijmvlies gedragen.
Tijdens de cyclus groeien ze onder invloed van hormonen en er ontstaan kleine bloedingen tijdens de menstruatie. Na verloop van tijd raken het buikvlies en de organen geïrriteerd en er ontstaat littekenweefsel. Bij ernstige endometriose kunnen verklevingen en vergroeiingen ontstaan.
Symptomen
De symptomen zijn onder andere pijn in het bekken en de onderbuik en hevige of pijnlijke menstruaties. Er zijn een aantal factoren waardoor je meer risico hebt om deze aandoening te krijgen. Zoals een bekkeninfectie in het verleden. Of een medische aandoening waarbij het menstruatiebloed niet op de normale manier het lichaam uit kan. Of endometriose bij vrouwelijke familieleden zoals je moeder, tante of zus.
Daarnaast kan de aandoening vervelende klachten geven of een rol spelen bij verminderde vruchtbaarheid. Sommige vrouwen hebben bij uitgebreide endometriose nauwelijks of geen klachten, andere vrouwen hebben bij milde vormen van endometriose juist veel klachten, zoals pijn bij plassen of hevige menstruatie. Soms zijn er helemaal geen klachten en wordt endometriose bij toeval ontdekt.
De volgende klachten kunnen door endometriose worden veroorzaakt:
- Pijnlijke menstruaties;
- Pijn bij seksueel contact;
- Pijn bij de ontlasting;
- Slijm/bloed bij de ontlasting;
- Pijn bij plassen;
- Bloed bij plassen;
- Obstipatie;
- Buikpijn.
Behandelmogelijkheden
De keuze van de behandeling hangt af van uw klachten. Het is niet levensbedreigend. Behandeling is alleen nodig als u klachten heeft. De behandeling kan bestaan uit medicijnen en/of een operatie.
Vrouwen zonder kinderwens
De voorkeur gaat uit naar een behandeling door middel van medicijnen. Het effect van medicijnen is om eisprong en daardoor de vrouwelijke hormoonspiegels te onderdrukken. Hierdoor kunnen de endometriose-plekjes rustig worden. Meestal wordt de anticonceptiepil voorgeschreven, waarbij alleen na elke derde strip een stopweek wordt ingelast. Alleen bij onvoldoende effect of hevige klachten kunnen sterkere hormoontabletten worden voorgeschreven of injecties, die tijdelijk een kunstmatige overgang veroorzaken.
Vrouwen met een kinderwens
Een operatie wordt aanbevolen. Dit geldt ook voor vrouwen bij wie tijdens de behandeling met medicijnen onvoldoende verbetering van de klachten optreedt.
Operaties
- Laparotomie: een grotere operatie is nodig als er grotere endometriose-haarden of cystes zijn. We verwijderen de endometriose in dat geval via een incisie in de buik.
- Laparoscopie: bij een kijkoperatie kunnen we kleine endometrioseplekjes wegbranden.
Kort samengevat
- Endometriose is weefsel dat op baarmoederslijmvlies lijkt maar op plekken buiten de baarmoeder zit, zoals op eierstokken, eileiders, buikvlies, blaas of darmen.
- De ‘verdwaalde’ stukjes op baarmoederslijmvlies lijkend weefsel doen mee met de menstruatie.
- In de stukjes weefsel ontstaat tijdens de menstruatie een reactie die flinke pijn kan geven.
- Bij pijn helpen NSAID’s vaak goed.
- Ook kan behandeling met hormonen een optie zijn.
Meer informatie
Meer informatie hierover is te vinden op de websites van:
